Advocaat, internationalisering, justitieassistent, bemiddeling, normen, onpartijdigheid, recidive, re-integratie, transparantie, witte mars, … Aan de hand van deze en vele andere begrippen verkent dit boek, dat tot stand kwam in het kader van de Interuniversitaire Attractiepool (IUAP) ‘Justice and Populations’, de geheimen van justitie en gerecht. Maar Het verhaal van justitie beperkt zich niet tot de klassieke strafrechtelijke invalshoek. We zijn allemaal betrokken bij de wereld van justitie, hetzij als toeschouwer, hetzij als actor.
Pascale Falek Alhadeff, anno 2017 conservatrice van het Joods Museum van België, en Gertjan Desmet, archivaris/projectmedewerker bij het Rijksarchief, spitten vier jaar lang archieven in binnen- en buitenland uit op zoek naar bronnen over het Jodendom en de Joodse bevolking in België, 19de-21ste eeuw. Met meer dan 1.000 beschrijvingsfiches van beschikbare archiefbestanden is het een onmisbaar onderzoeksinstrument geworden. Hoe gingen Pascale en Gertjan te werk? Ze leggen het zelf uit in ons nieuw projectfilmpje.
In de loop van en kort na de Tweede Wereldoorlog werden in België kinderen geboren uit relaties van Belgische vrouwen met Duitse militairen. Wie waren deze ouders ? Hoe ontmoetten ze elkaar ? Een nieuw boek van Gerlinda Swillen, als onderzoeker verbonden aan het CegeSoma én zelf een “oorlogskind”, bestudeert deze relaties en hun gevolgen.
Het Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis, uitgegeven door het CegeSoma, is het belangrijkste wetenschappelijke tijdschrift voor Belgische hedendaagse geschiedenis. Ook de zes bijdragen in het nieuwe dubbelnummer (3-4) spitsen zich weer toe op vernieuwend onderzoek: de magistratuur en het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog, de band tussen vruchtbaarheid en economische ontwikkeling in Wallonië (18de - 20ste eeuw), …
Op 30 april 2015 organiseerden het Rijksarchief, de Koninklijke Militaire School, de Université Catholique de Louvain en het CegeSoma in het kader van de interuniversitaire attractiepool Justice & Populations een internationale studiedag over het militair gerecht. De handelingen van deze studiedag zijn intussen van de persen gerold.
Zogeheten archiefbeelden zijn volledig doorgedrongen tot onze visuele cultuur, via cinema en televisie, de pers, museografie of schoolboeken. Het archiveren van het fotografisch of cinematografisch beeld is echter niet vanzelfsprekend. Wat maakt een beeld tot archiefdocument? Waarom is dit niet het geval voor alle beelden? In dit boek van CegeSoma-onderzoekster Julie Maeck en Matthias Steinle worden de processen geïdentificeerd die bijdragen tot het verlenen van deze archiefstatus aan het beeld.
Een groot deel van het archief van het kartuizerklooster Mont-Saint-André te Chercq ging verloren bij de brand in het Rijksarchief te Bergen in 1940. Een aantal documenten uit de 14de tot de 19de eeuw bleven evenwel gevrijwaard en zijn nu geïnventariseerd.
In november 2016 verscheen het nieuwe boek van CegeSoma-collega Nico Wouters: Mayoral Collaboration under Nazi Occupation in Belgium, the Netherlands and France, 1938-46. De Engelstalige publicatie vergelijkt de rol van burgemeesters onder de bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog in België, Nederland en Frankrijk (Nord en Pas-de-Calais). In juni 2017 wordt het boek officieel voorgesteld tijdens een internationaal congres in Canterbury.
Het vijfjarig programma Interuniversitaire Attractiepool ‘Justice & Populations’ is een samenwerkingsverband van 14 universiteiten en federale wetenschappelijke instellingen. Het vertrekpunt is een bottom up-benadering van justitie, met aandacht voor de interacties tussen instellingen, sociale groepen en individuen, van de late 18de eeuw tot vandaag. Projectmedewerkers Christophe en Delphine lichten de twee doelstellingen van dit project toe die voor het Rijksarchief belangrijk zijn: het wegwerken van de achterstanden in de ontsluiting van gerechtelijk archief uit de 19de en de 20ste eeuw, en de overbrenging van archieven die nu nog her en der aanwezig zijn in verschillende rechtbanken of gevangenissen.
Het parochiearchief van Daussoulx bestaat uit een collectie plattegronden, bestekken, brieven, huwelijksdossiers, boekhoudkundige stukken, enz. uit de periode 1857-2000. De documenten ouder dan 30 jaar die geen privacygevoelige gegevens bevatten, zijn vrij raadpleegbaar in het Rijksarchief te Namen.
