In 350 jaar tijd heeft de Grote Raad voor de Nederlanden – als rechtbank en als bestuursorgaan – minstens 1,5 km archief gevormd. In het Algemeen Rijksarchief wordt al jaren hard gewerkt aan de ontsluiting van deze massa archief van een instelling die drie eeuwen lang een voorname plaats bekleedde binnen het juridisch kader van de Nederlanden. Een nieuwe inventaris beschrijft 500 bijkomende procesdossiers uit Namen.
In de context van de ontsluiting en valorisatie van de indrukwekkende hoeveelheid koloniaal archief die momenteel wordt overgebracht, heeft het Rijksarchief een inventaris gepubliceerd van het archief van het Afrikapersoneel. Het gaat om 30 strekkende meter algemene dossiers die werden aangemaakt door het ‘Bestuur van het Moederland’ in Brussel, naast persoonlijke gegevens van 9.818 ambtenaren die tot 1914 werden aangeworven voor de Internationale Vereniging voor de verkenning en beschaving van Midden-Afrika, het Studiecomité van Opper-Congo, de Internationale Congovereniging, Congo-Vrijstaat, de “Expeditie Wissmann”, het Bijzondere Katangacomité en het Ministerie van Koloniën. De “registres de la matricule” [stamboekregisters], die de fiches bevatten van de ambtenaren aan de slag in de kolonie tussen 1877 en 1914, zijn online raadpleegbaar.
Het voorbije decennium hebben de archiefploegen van het SATURN-project al tientallen kilometers archief van de FOD Financiën verwerkt. SATURN levert het Rijksarchief niet alleen mooie aanwinsten op, het schept ook – letterlijk en figuurlijk – ruimte voor de FOD Financiën om de werking te verbeteren en de digital turn te maken. Momenteel zijn er vier SATURN-archiefploegen actief: één in Vlaanderen, één in Wallonië en twee in Brussel. Voor Vlaanderen werden recent 10 inventarissen gepubliceerd van de registratiekantoren van Izegem, Roeselare, Diest, Dilbeek, Asse en Bilzen, en van de hypotheekkantoren van Tongeren, Oostende en Ieper. Samen ontsluiten deze 10 inventarissen bijna 650 strekkende meter archief!
Stichtingen kunnen studenten een financieel duwtje in de rug geven voor het bekostigen van hun studies. Dit is een lange filantropische traditie. Sommige van die stichtingen gaan terug tot de 16de eeuw, zoals blijkt uit een archiefbestand dat recent ontsloten werd in het Rijksarchief Bergen. De 80 strekkende meter archief over het beheer van studiebeurzen van de 16de eeuw tot heden is van groot belang voor de geschiedenis van gender, onderwijs en familieleven op provinciaal en lokaal niveau. Naast informatie over de stichtingen en hun begunstigden bevat het archief onder meer talrijke genealogische notities en schetsen.
In de context van de ontsluiting en valorisatie van archief over de kolonisatie heeft het Rijksarchief een inventaris gepubliceerd van het archief van de Maatschappij voor Krediet aan de Middenstand en aan de Nijverheid. Deze twintig meter archief bevat dossiers met kredietaanvragen van een honderdtal ondernemingen en zowat 1.300 privépersonen. Het gaat om de periode 1947-1960.
Ruim tien jaar geleden besloot de familie Lindemans om haar archief in bewaring te geven aan het Algemeen Rijksarchief. Dankzij inventarisatie is dit familiearchief nu beschikbaar voor historisch onderzoek. De oudste sporen van de familie Lindemans gaan terug tot de tweede helft van de 14de eeuw. De onderzoeksmogelijkheden van dit familiearchief? Onderwijsgeschiedenis, lokale geschiedenis, genealogie en familiekunde.
Twee inventarissen over Bruyelle, een dorp in de provincie Henegouwen, deelgemeente van de stad Antoing, rolden zopas van onze persen. Het gaat om het archief van de schepenbank en het leenhof van Bruyelle enerzijds, en het gemeentearchief van Bruyelle anderzijds. De inventarissen bevatten indexen met persoons- en plaatsnamen. Het in omvang beperkte archief is vrij raadpleegbaar in het Rijksarchief Doornik.
Tijdens de middeleeuwen was Komen een belangrijke heerlijkheid van 5000 ha. Komen lag destijds in het graafschap Vlaanderen. De 11,3 strekkende meter archief van de heerlijkheid, het leenhof en de gemeente Komen is recent geïnventariseerd: helemaal klaar voor onderzoek in onze leeszaal in Doornik!
Het Algemeen Rijksarchief heeft een studie gepubliceerd over de zegelafgietsels van de schepenen van Namen (13de-14de eeuw), als hulde aan Albert Huart. Deze heraldicus doorzocht het archief van het graafschap van Namen uit het ancien régime en beschreef alle zegels die hij terugvond. René Laurent vervolledigt in deze nieuwe studie uit 2023 de aantekeningen van Huart. Het werk bevat beschrijvingen van en verwijzingen naar alle afgietsels die verband houden met de schepenen van Namen tot het jaar 1629.
De 10,7 strekkende meter archief van het Weldadigheidsbureel en van de Commissie voor burgerlijke hospitiën van Zinnik is geïnventariseerd: een rechtstreekse blik op de acties die van eind 18de eeuw tot 1925 in Zinnik werden genomen ten voordele van de armsten. Het archief is raadpleegbaar in het Rijksarchief Bergen. In 1925 smolten het Weldadigheidsbureel en de Commissie voor burgerlijke hospitiën samen tot de Commissie voor Openbare Onderstand, voorloper van het huidige OCMW.
