Rijksarchief in België

Ons collectief geheugen !

FR | NL | DE | EN
Menu
Onze leeszalen

Snel zoeken
In onze databanken:





Nieuws
13/02/2019 - Inventarisatie - Evenementen - Bergen
Lezing over de protestanten van de Borinage en hun ruimtes voor de eredienst

Op donderdag 21 februari 2019 om 20.00u geeft Laurence Druez, archivaris bij het Rijksarchief te Luik, in Saint-Ghislain een lezing over de protestanten van de Borinage en hun ruimtes voor de eredienst (De Dour à Baudour : les protestants du Borinage à travers leurs lieux de culte). Laurence Druez is co-auteur van een boek uit 2017 over de protestantse erfenis van Wallonië. Haar inventaris van de archieven van de Protestantse kerk van Dour, bewaard in het Rijksarchief te Bergen, verschijnt binnenkort.

12/02/2019 - Onderzoek - Inventarisatie - Restauratie - Evenementen - Luik
Lezing over het archief van het Keizerlijk Kamergerecht: wedergeboorte van een verborgen schat

Het archief van het Keizerlijk Kamergerecht is een van de rijkste en origineelste bestanden die worden bewaard in het Rijksarchief te Luik. Het kostbare archief kent nu een wedergeboorte dankzij de inventarisering en restauratie van de stukken die werden beschadigd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op 19 februari 2019 geeft archivaris Laetizia Puccio in Luik een lezing over dit archief.

11/02/2019 - Onze gebouwen en leeszalen - Aarlen
Rijksarchief te Aarlen tijdelijk gesloten vanaf 1 februari 2019

Ter herinnering: omwille van uitbreidingswerken is het Rijksarchief te Aarlen vanaf vrijdagavond 1 februari 2019 tijdelijk gesloten, uiterlijk tot aan de zomerperiode. Tijdens de tijdelijke sluiting wordt een dienstverlening op afstand verzekerd voor administraties, rechtbanken en tribunalen, notarissen en onderzoekers.

06/02/2019 - Onderzoek - Digitalisering - Bergen

Vier cartularia van de stad Chièvres werden gedigitaliseerd en kunnen voortaan online, of in de digitale leeszalen van het Rijksarchief, worden geraadpleegd. Het gaat om fiscale registers, de voorlopers van ons kadaster, uit 1424, 1540, 1574 en 1600.

05/02/2019 - Onderzoek - Digitalisering - Namen
De middeleeuwse oorkondenschat van de graven van Namen op 10 panelen

Het oorkondenboek van de graven van Namen is het meest kostbare stuk dat wordt bewaard in het Rijksarchief te Namen. Het bevat 1.365 documenten uit de periode 1092-1619, waarvan 1.005 oorkonden met zegel. De charters gaan voornamelijk over het beheer van het graafschap Namen en omliggende regio’s zoals het bisdom Luik, het hertogdom Brabant en de graafschappen Henegouwen, Luxemburg en Vlaanderen. In 2018 organiseerde het Rijksarchief een tentoonstelling over deze oorkondenschat. Tien panelen uit die expo zijn nu online raadpleegbaar.

04/02/2019 - Onze gebouwen en leeszalen - Saint-Hubert

Op 1 maart 2019 komt een einde aan meer dan 50 jaar aanwezigheid van het Rijksarchief in Saint-Hubert. Een terugblik…

01/02/2019 - Onderzoek - Gent - ARA 2 - Joseph Cuvelier - Oorlogsslachtoffers - ARA

We kregen onlangs een vraag naar informatie over Jozef V., tijdens WOII verplicht tewerkgesteld in Duitsland, waar hij op 3 april 1945 vermoedelijk werd geëxecuteerd door de SS. Volgens een brief van de vader van het slachtoffer zou een inwoner uit Sint-Niklaas (mogelijk) een rol hebben gespeeld bij deze verplichte tewerkstelling. Om de ware toedracht te kunnen achterhalen van wat er met Jozef V. gebeurde, moeten zowel archieven over de vermoedelijke ‘dader’ als over het slachtoffer in rekening worden gebracht. Een complexe zoektocht…

31/01/2019 - Onderzoek - Publicaties - ARA

Het Algemeen Rijksarchief heeft in de reeks Studies in Belgian History een boek gepubliceerd over het ontstaan en de ontwikkeling van de RTB van 1960 tot 1977. Het werk vormt de neerslag van de doctoraatsverhandeling die werd verdedigd door archivaris Flore Plisnier.

30/01/2019 - Inventarisatie - Archiefbeheer - Aanwinsten - ARA

Op 1 februari 2019 startte de derde termijn van het SATURN-project. SATURN is een samenwerking tussen het Rijksarchief en de FOD Financiën met als doel het selecteren, inventariseren, verpakken en overbrengen van archieven van de FOD Financiën. De voorbije zes jaar verwerkten de medewerkers van SATURN liefst 18 strekkende kilometer archief. Ruim één derde van dat archief wordt bewaard en overgebracht naar het Rijksarchief, twee derde wordt vernietigd. Maar er ligt nog werk op de plank: zo’n 18,2 kilometer 'Financiën-archief' moet nog worden aangepakt door de mobiele archiefploegen Financiën. De FOD Financiën en het Rijksarchief bereikten daarom een akkoord voor de verlenging van het project voor een nieuwe termijn van drie jaar, tot maart 2022.

30/01/2019 - Onderzoek - Archiefbeheer - Publicaties - ARA

Op 10 oktober 2016 organiseerde het Rijksarchief een congres over de impact van de Algemene Verordening Gegevensbescherming op de kerntaken van archiefdiensten en hun relaties met de burger en de gebruiker van die diensten. Hoe kunnen archiefdiensten het recht op informatie best verdedigen en bevorderen? Over welke instrumenten kunnen ze beschikken om het recht op kennis te promoten? Het zijn maar enkele van de vragen waarover gebrainstormd werd met eminente sprekers uit het buitenland, leidende ambtenaren, juristen en archivarissen. De Acta van het congres zijn nu verkrijgbaar.

29/01/2019 - Divers - CegeSoma

Naar aanleiding van de 75e verjaardag van de bevrijding en het einde van de Tweede Wereldoorlog plant Renaissance du Livre de publicatie van twee nieuwe fotoboeken in de reeks Steden in oorlog: één over Wallonië, en één over Brussel. Kan de geschiedenis van steden in oorlog geschreven worden aan de hand van fotomateriaal? Het CegeSoma zoekt mee naar antwoorden, en lanceert een oproep om foto’s te verzamelen.

28/01/2019 - Restauratie - Digitalisering - ARA

Een bijna vier eeuwen oude kaart van het Land van Aalst, bewaard in het Algemeen Rijksarchief, is dankzij een grondige restauratie in ere hersteld. Deze vooralsnog onbekende grote wandkaart (127 x 160,5 cm) dateert van 1626 en wordt toegeschreven aan de Aspelaarse cartograaf Philips De Dijn.

25/01/2019 - Onderzoek - Publicaties - Bergen - ARA

De Sint-Pieters-benedictijnenabdij van Lobbes (vlakbij de stad Thuin in Henegouwen) werd gesticht in de 7e eeuw en beschikte schijnbaar over talrijke bijzondere troeven voor een eeuwenlang gelukkig bestaan. Toch volgde de abdij een woelig parcours… Een recent boek dat werd gepubliceerd door het Algemeen Rijksarchief, in de reeks Studies in Belgian History, schetst de geschiedenis van de abdij van de 7e tot de 15e eeuw.

25/01/2019 - Restauratie - Digitalisering - Gent

Eind januari 2019 vertrok vanuit het Gentse Rijksarchief een wel heel bijzonder transport richting Nederland: ca. 2.000 charters die deel uitmaken van de oorkondenschat van de graven van Vlaanderen. De bestemming? Een restauratieatelier, waar de perkamenten en zegels worden behandeld en “opgepoetst”. De operatie kadert binnen een groter project dat dankzij de financiële steun van het Fonds Baillet Latour kon worden aangevat: de volledige chartercollectie van de graven van Vlaanderen die in het Rijksarchief te Gent wordt bewaard, laten droogreinigen, vlakken, indien nodig herstellen en herverpakken op maat van de stukken.

23/01/2019 - Onderzoek - Inventarisatie - Publicaties - Namen

Op 22 januari 2019 heeft de Stichting voor Toekomstige Generaties 31 meter archief geschonken aan het Rijksarchief te Namen. De Stichting werd opgericht in 1998 en legt zich toe op de transitie naar een duurzaam ontwikkelingsmodel, één van de grootste maatschappelijke uitdagingen van de 21e eeuw. De Stichting is een pluralistische, onafhankelijke stichting voor openbaar nut en is actief in de drie gewesten van ons land.

23/01/2019 - Evenementen - Eupen

Op 18 januari 2019 ging koning Filip naar Eupen om de 100e verjaardag van de aanhechting van de Oostkantons bij België op te luisteren. Ook het Rijksarchief te Eupen tekende present.  

10/01/2019 - Onderzoek - Divers - CegeSoma
Blog: De NMBS en de Jodendeportaties

De Nederlandse Spoorwegen (NS) beslisten in november 2018 een schadevergoeding te betalen aan de slachtoffers en nabestaanden van de Joden die tijdens WO II door de NS werden gedeporteerd. Wat met de Belgische spoorwegen? Diverse media berichtten dat in België ‘geen onderzoek’ beschikbaar was. Nochtans verscheen in 2007 het door de overheid bij het CegeSoma bestelde onderzoek ‘Gewillig België’. Wetenschappelijk onderzoek en publiek debat: het blijft een moeilijk huwelijk in België. Nico Wouters, hoofd van het CegeSoma, vat de discussie samen.

10/01/2019 - Divers - ARA
Blog: Archief als wapen tegen straffeloosheid?

De Tweede Wereldoorlog is zonder twijfel de katalysator geweest om de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) te doen aannemen. Het Naziregime en zijn fascistische bondgenoten hadden laten zien dat ook “beschaafde” naties in staat zijn tot gruwelijke misdaden, zelfs tegen hun eigen bevolking, en dat daarom waarborgen moesten worden vastgelegd ter bescherming van burgers, ook tegenover hun eigen regering. De UVRM werd door de Verenigde Naties aangenomen in december 1948 en blies in 2018 dus zeventig kaarsjes uit. Wat is de rol en  het belang van archieven in het kader van de UVRM? Daar zoekt Geertje Elaut, wetenschappelijk medewerker van het Rijksarchief, een antwoord op.

09/01/2019 - Inventarisatie - Publicaties - Gent - Antwerpen-Beveren

De archieven van de gerechtelijke politie bij de parketten van Antwerpen en Gent bevatten niet alleen onderzoeksdossiers in verband met gemeenrecht (moord, doodslag, drugs, enz.). Bepaalde afdelingen binnen de brigades van Antwerpen en Gent hielden ook een uitgebreide documentatie bij over zaken met betrekking tot de openbare veiligheid en de staatsveiligheid: stakingen, betogingen, wapensmokkel, bomaanslagen, collaboratie en repressie, oorlogsmisdaden, diamantsmokkel, terrorisme, …

08/01/2019 - Archiefbeheer

Waardering en selectie van archieven is een thema dat archivarissen nauw aan het hart ligt, in binnen- en buitenland. De Nederlandse Stichting Archiefpublicaties (S@P) publiceerde in 2004 een eerste jaarboek rond verwerving, waardering en selectie van archieven. Dat boek heeft nu een vervolg gekregen, waarin aandacht wordt besteed aan recente ideeën, modellen, strategieën en praktijken van archivarissen en andere informatiedeskundigen. Ook vanuit het Rijksarchief in België werd meegedacht en geschreven. Verplicht voer voor wie zich professioneel (of vrijwillig) met archiefselectie bezighoudt!

08/01/2019 - Inventarisatie - Publicaties - ARA

De oorkonden van de hertogdommen Brabant en Limburg en van de Landen van Overmaas vormen een belangrijke verzameling binnen het Algemeen Rijksarchief. Het gaat om meer dan 15.000 – hoofdzakelijk perkamenten – oorkonden, waaronder talrijke met zegel, die de jaren 1154 tot 1789 bestrijken. Goed nieuws voor mediëvisten: dankzij twee nieuwe inventarissen is de reeks nu tot het jaar 1500 ontsloten.

08/01/2019 - Aanwinsten - Gent

In 2018 mocht het Rijksarchief te Gent letterlijk en figuurlijk een pareltje registeren in het aanwinstenregister. Afkomst: de kerkfabriek van de Gentse Heilig Kerstparochie.

08/01/2019 - Onze gebouwen en leeszalen - Saint-Hubert - Aarlen

De opslagcapaciteit van het Rijksarchief te Aarlen wordt verdubbeld. Omwille van de werken die hiervoor nodig zijn, is het Rijksarchief te Aarlen vanaf 1 februari 2019 tijdelijk gesloten, uiterlijk tot aan de zomerperiode. Het Rijksarchief te Saint-Hubert sluit op 1 maart 2019 definitief de deuren.

05/01/2019 - Divers
Onze beste wensen voor 2019!

De algemeen rijksarchivaris en het personeel van het Rijksarchief wensen je een inspirerend 2019, vol mooie archiefverhalen!

03/01/2019 - Onderzoek - Inventarisatie - Namen

Tussen 2014 en 2018 hebben de 28 notariskantoren van de provincie Namen die daartoe de wettelijke verplichting hadden hun minuten en repertoria overgedragen aan het Rijksarchief te Namen. In totaal is in Namen nu iets meer dan 500 strekkende meter notariaatsarchief uit de periode 1670-1971 raadpleegbaar voor onderzoek. 

20/12/2018 - Evenementen - Namen
“Het ei of de dakpan?” Expo in het Rijksarchief te Namen over pater Pire, Nobelprijswinnaar voor de Vrede

Op 10 december 1958 kreeg Georges-Dominique Pire de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn werk ten voordele van Oost-Europese vluchtelingen. Naar aanleiding van de 60e verjaardag van deze uitreiking organiseert het Rijksarchief te Namen van 11 december 2018 tot 30 maart 2019 een retrospectieve tentoonstelling over pater Pire. Het Rijksarchief te Namen bewaart ca. 55 strekkende meter archief van en over pater Pire. Maak kennis met geschriften, foto’s, geluidsopnamen, filmfragmenten en – soms ongewone – voorwerpen uit het kantoor van pater Pire! De expo is tijdens de sluitingsperiode voor de leeszalen (24 december 2018 t/m 1 januari 2019) wél te bezoeken op woensdag 26 december 2018 (11u-16.30u), donderdag 27, vrijdag 28 en zaterdag 29 december 2018 (9u-16.30)!

20/12/2018 - Inventarisatie - Brussel

1 september 1923, 11.58u, de vlakte van Kanto, Japan. Honshu, het belangrijkste eiland van het Land van de Rijzende Zon, wordt getroffen door een aardbeving met een magnitude van 7,9 tot 8,4. Ook steden met een grote bevolkingsdichtheid zoals Tokio en Yokohama worden zwaar getroffen. Honderdduizenden inwoners en gebouwen verdwijnen in de catastrofe, die wereldwijd wordt gevolgd. In een tijd waarin van grote reddingsoperaties nog geen sprake was, komt toch solidariteit op gang met het lijden van een bevolking die zich aan het andere eind van de aardbol bevindt. Vrijwilligster Véronique Brasseur heeft het archief bestudeerd dat hierover wordt bewaard in het Rijksarchief te Brussel.

20/12/2018 - Evenementen - Hasselt - Gent - Kortrijk - Brugge - Leuven - Antwerpen - Antwerpen-Beveren

Op zaterdag 15 december 2018 streden 55 finalisten in het Rijksarchief Brugge om de winst van het Open Kampioenschap Paleografie, een organisatie van de Rijksarchieven in Vlaanderen en de Vlaamse universitaire geschiedenisopleidingen. In tegenstelling tot de voorbije edities, mochten er nu ook professionelen deelnemen. Maar met slechts 13 fouten (tegenover 33 fouten voor de tweede plaats) gaf Jean Bastiaensen uit Kalmthout (categorie +25 jaar) hen allemaal het nakijken. In de categorie -25 jaar mocht de Gentse doctoraatsstudent Kevin Dekoster de titel op zijn palmares schrijven.

18/12/2018 - Publicaties
Nieuw nummer van Science Connection verschenen

Het meest recente nummer van Science Connection, het magazine van het Federaal Wetenschapsbeleid, heeft opnieuw enkele Rijksarchiefartikels in de aanbieding: lees over de uitbouw van een federaal webarchief (blz. 32-34), het kennisplatform Temas (blz. 39-42) of de honderdste verjaardag van de Wapenstilstand van WO I  (2014-2018, De herdenkingen lopen ten einde maar het onderzoek gaat verder, blz. 43-46). Veel leesplezier!

12/12/2018 - Onderzoek - Inventarisatie - Publicaties - ARA

Wil je een studie maken over de reclamewereld of de geschiedenis van een onderneming of handelsactiviteit reconstrueren? Het archief van de Dienst Handels- en Nijverheidseigendom van het Ministerie van Economische Zaken is hiervoor de aangewezen bron. Het archief is geïnventariseerd, toegankelijk voor onderzoek en raadpleegbaar in het Algemeen Rijksarchief.   

07/12/2018 - Aanwinsten - ARA

Bij zijn officieel bezoek aan Rusland in januari 2018 kreeg eerste minister Charles Michel van Vladimir Poetin, president van de Russische Federatie, een opmerkelijk geschenk: een bundel met briefwisseling die koning Albert I tussen 1920 en 1934 richtte aan minister Henri Jaspar. De Kanselarij droeg op zijn beurt de 17 originele brieven en 33 kopieën over aan het Algemeen Rijksarchief.

07/12/2018 - Archiefbeheer - Evenementen - Doornik - Bergen

Vrijwaring van parochiearchief is voor het Rijksarchief een belangrijke prioriteit. In Henegouwen werkt het Rijksarchief al vele jaren samen met de afdeling ‘Archief en historisch onderzoek’ van de Diocesane Dienst voor Kunst, Cultuur en Geloof. Op zaterdag 15 december 2018 om 14u wordt in het Rijksarchief te Doornik een samenkomst georganiseerd van de verantwoordelijken van de kerkfabrieken van het bisdom. In januari 2019 volgen bezoeken aan de parochies.  

04/12/2018 - Onderzoek - Publicaties - CegeSoma
BTNG publiceert derde nummer van 2018

Eind november 2018 verscheen alweer het derde nummer voor 2018 van het Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis (BTNG), uitgegeven door het CegeSoma: Margaux Roberti-Lintermans schrijft over de naoorlogse repressie in de Oostkantons na 1944, Michèle Corthals over de Vlaamse verzetspers tijdens WO II, Christa Matthys en Soetkin Gryson over vroedvrouwen en reproductieve gezondheidszorg in de 19e eeuw, en Eduard Clappaert en Martin Kohlrausch over de Belgische diplomatie en de processen rond Duitse oorlogsmisdaden na de Eerste Wereldoorlog.

03/12/2018 - Onderzoek - Archiefbeheer - Digitalisering - ARA

Open (research) data, open science, open access, data management plans, beveiliging van gegevens en privacybescherming, … Het zijn thema’s waarmee de (Belgische) sociale wetenschapper in stijgende lijn geconfronteerd wordt. Via een enquête, verstuurd naar alle Belgische universiteiten, wilde SODA de bezorgdheden die hierover leven bij onderzoekers in kaart brengen.

03/12/2018 - Archiefbeheer - ARA
Herwerkte brochure over schimmelbestrijding beschikbaar

De Archiefwet van 24 juni 1955, zoals gewijzigd door de wet van 6 mei 2009, bepaalt onder meer dat archiefdocumenten van (welbepaalde) overheidsdiensten na verloop van tijd in goede, geordende en toegankelijke staat naar het Rijksarchief overgebracht moeten/kunnen worden. Schimmels vormen één van de belangrijkste bedreigingen voor die goede staat en moeten dus behandeld en in de mate van het mogelijke voorkomen worden. Deze brochure legt uit wat schimmels precies zijn, hoe ze ontstaan en zich ontwikkelen, hoe je ze kan herkennen en uiteraard ook kan laten analyseren en behandelen.

03/12/2018 - Inventarisatie - Publicaties - ARA

Sinds 1830 zijn de douanediensten van de FOD Financiën belast met een reeks opdrachten van primair belang: bestrijding van de handel in namaakproducten en drugs, controle van de invoer aan de grenzen, inning van de douanerechten, toepassing van de douanetarieven, ... Na de ontsluiting in 2015 van duizenden individuele dossiers van douaniers, heeft het Algemeen Rijksarchief nu de centrale dossiers van de douanedienst raadpleegbaar gemaakt. Onderzoekers beschikken voortaan over dezelfde zoekinstrumenten als de toenmalige ambtenaren! 

03/12/2018 - Onderzoek - Inventarisatie - Antwerpen - Antwerpen-Beveren

In maart 2013 droeg het provinciebestuur van Antwerpen zijn archieven ouder dan 30 jaar over aan het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren. De deelarchieven uit deze overdracht die betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog en haar nasleep zijn nu geïnventariseerd. Het gaat om archiefstukken die een goed beeld geven van de opdrachten die het Antwerpse provinciebestuur vervulde tijdens de mobilisatie, de bezetting en de directe naoorlogse periode. Zo kan deze inventaris een impuls vormen voor het onderzoek naar de Tweede Wereldoorlog in de provincie Antwerpen, maar ook voor lokaal historisch onderzoek in bredere zin.

30/11/2018 - Divers - Aarlen
Rijksarchief te Aarlen wint onze WOI-wedstrijd

Naar aanleiding van 100 jaar Wapenstilstand selecteerden de verschillende Rijksarchieven een WOI-archiefstuk dat voor hen de overgang van oorlog naar vrede symboliseert. Via een stemformulier op onze website kon je laten weten welke van deze stukken jou het meest intrigeerde. En dat bleek een collage van foto’s uit het Rijksarchief te Aarlen te zijn, waarop de Duitse aftocht en de intrede van de Amerikanen in Aarlen te zien zijn. Uit de deelnemers die op het winnende stuk stemden, werd één gelukkige geloot, die een publicatie mag kiezen uit onze webshop.

29/11/2018 - Digitalisering - ARA

Het Rijksarchief zet al meer dan tien jaar in op digitale bewaring. Onze betrokkenheid bij een van de belangrijkste uitdagingen voor de 21e-eeuwse archiefsector blijkt zowel uit eigen ontwikkelingstrajecten als uit talrijke nationale en internationale samenwerkingsverbanden rond digitale bewaring waaraan het Rijksarchief deelneemt. Naar aanleiding van World Digital Preservation Day op 29 november 2018 hebben we onze lopende projecten rond digitale bewaring op een rijtje gezet.

28/11/2018 - Onze gebouwen en leeszalen - Brugge
Rijksarchief te Brugge vanaf 1 december 2018 tijdelijk gesloten op woensdag

Om personeelsredenen is vanaf 1 december 2018 de leeszaal van het Rijksarchief te Brugge op woensdag gesloten. Het gaat om een tijdelijke maatregel. Van zodra een nieuwe medewerker is aangeworven en ingewerkt, zal de leeszaal opnieuw vier dagen per week open zijn. Onze excuses voor het ongemak.

28/11/2018 - Onderzoek - Inventarisatie - Digitalisering - Antwerpen - Antwerpen-Beveren

Stamboeken van zeelui bevatten gegevens die geschikt zijn voor zowel stamboomonderzoek als onderzoek naar migratiepatronen. In het kader van het IMMIBEL-project werden de klappers op de stamboeken die worden bewaard in het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren digitaal verwerkt én geïntegreerd in onze online zoekrobot.

22/11/2018 - Onderzoek - Inventarisatie - Publicaties - Doornik - Bergen

De 107 strekkende meter archief van het aankoopcomité van Bergen (verantwoordelijk voor de aankoop en onteigening van vastgoed voor rekening van de Staat) die in 2014 werd overgebracht naar het Rijksarchief te Bergen is dankzij de publicatie van een inventaris nu ook raadpleegbaar. Het archief beslaat vooral de periode 1938-1976 en alle gemeenten van de provincie Henegouwen komen erin aan bod. Het archiefbestand bevat onder meer de minuten van akten die door het comité werden verleden, briefwisseling met onteigende personen, plattegronden en uittreksels van het kadaster, onteigeningsplannen, foto’s, expertiseverslagen, hypotheekattesten, enz.

11/11/2018 - Evenementen - Divers
100 jaar Groote Oorlog: volg ons op Facebook

In het kader van de honderdste verjaardag van de Wapenstilstand van de Groote Oorlog kan je elke dag van november 2018 op de Facebook-pagina van het Rijksarchief kennismaken met een van de aspecten van dit gruwelijke conflict. Het Rijksarchief bewaart in zijn verschillende vestigingen talrijke archiefbestanden over de Eerste Wereldoorlog.

08/11/2018 - Onderzoek - Aanwinsten - Oorlogsslachtoffers - ARA

Sinds 2018 zijn circa 240.000 individuele dossiers – goed voor 650 strekkende meter archief – over de burgerslachtoffers van de Eerste Wereldoorlog raadpleegbaar in het Algemeen Rijksarchief. Ze vormen een onuitputtelijke bron van onderzoek en werpen ligt op de strijd voor erkenning die duizenden Belgen na de oorlog hebben gevoerd.         

06/11/2018 - Archiefbeheer - ARA
Richtlijnen voor gegevensbescherming in archiefdiensten

De EAG (European Archives Group) heeft richtlijnen uitgewerkt voor de implementatie van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in archiefdiensten. De richtlijnen geven basisinformatie en praktisch advies over de uitdagingen waarmee archivarissen geconfronteerd worden bij de toepassing van de AVG in de archiefsector. De richtlijnen zijn bestemd voor alle overheids- of privéorganisaties die archief bewaren: nationale/rijksarchieven, regionale en gemeentearchieven, musea, bibliotheken, stichtingen, … Het gaat om een work in progress, dat kan worden verbeterd en uitgebreid in functie van feedback vanuit de archiefsector. Momenteel zijn de richtlijnen enkel beschikbaar in het Engels. Het is de bedoeling om in de loop van 2019 ook versies in onder meer het Nederlands, Frans en Duits ter beschikking te stellen.

06/11/2018 - Onderzoek - Archiefbeheer - Digitalisering - ARA

Iedereen is wel bekend met de 404 HTTP response code, die aangeeft dat de webpagina die je had opgevraagd niet meer beschikbaar is. Dit is op zijn minst frustrerend, maar duidt ook op een onderliggend probleem: dagelijks gaat veel interessante informatie op het web verloren. Het Rijksarchief en de andere partners binnen het onderzoeksproject PROMISE buigen zich over deze problematiek. Het project werkt een federale strategie uit voor het archiveren van het Belgisch web.

01/11/2018 - Digitalisering - ARA

Via de zoekrobot van het Rijksarchief kan je meer dan 6.000 foto's over de Eerste Wereldoorlog raadplegen. Alle aspecten van 'de Groote Oorlog' komen erin aan bod: de invasie, de militaire operaties aan het IJzerfront, de Belgische regering in Sainte-Adresse, de collaboratie- en weerstandsnetwerken, de bevrijding, de overwinningsceremonies en de eerbetuigingen aan de oorlogsmartelaren,… De inventaris waarin alle beschrijvingen van deze foto's zijn opgenomen – en die maar liefst 602 bladzijden telt! – , is nu ook verschenen.

30/10/2018 - Digitalisering

Het Rijksarchief bewaart een enorme collectie kaarten en plattegronden, waarvan sommige meer dan 500 jaar oud zijn. Meer dan 112.000 exemplaren werden reeds gedigitaliseerd, en ruim 78.000 daarvan kunnen digitaal geraadpleegd worden in de leeszalen van het Rijksarchief. Via Cartesius zijn ca. 32.000 kaarten bovendien online toegankelijk.

29/10/2018 - Archiefbeheer - ARA

Om de selectie en overbrenging van overheidsarchieven naar het Rijksarchief in goede banen te leiden, stelt de instelling archiefselectielijsten op. Tot voor kort moesten de selectielijsten op de website van het Rijksarchief opgezocht worden in tabellen, maar deze tabellen hebben nu plaats gemaakt voor een handig zoekscherm. De nieuwe zoekfunctie is in de eerste plaats ontwikkeld met het oog op een betere dienstverlening naar ambtenaren en archiefvormers toe, maar betekent ook efficiëntiewinst voor het Rijksarchief zelf.

26/10/2018 - Aanwinsten - ARA 2 - Joseph Cuvelier

In oktober 2018 werd opnieuw een aanzienlijk volume zgn. Afrika-archief overgebracht naar het Algemeen Rijksarchief 2 - depot Joseph Cuvelier. Sinds 2016 heeft een dynamisch team, dat zijn kamp heeft opgeslagen in de archiefruimtes van de FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, al meer dan 2,5 km Afrika-archief geordend, geïnventariseerd, herverpakt en verhuisd.

26/10/2018 - Inventarisatie - Publicaties - Namen

Het kasteel van Annevoie was drie eeuwen lang in handen van de familie de Montpellier, nadat deze het had verworven van de familie de Halloy. Het archief van de familie de Montpellier d'Annevoie en aanverwanten (1587-1983), dat lange tijd in het kasteel werd bewaard, is nu raadpleegbaar in het Rijksarchief te Namen.

05/10/2018 - Onderzoek - Inventarisatie - Publicaties - Brussel

De late 17e eeuw is een wat mysterieuze periode, die historici nog maar weinig hebben bestudeerd. Een nieuwe inventaris werpt nieuw licht op dit tijdvak. Het gaat om procesdossiers van de Raad van Brabant over de adel. De adel speelde in deze periode een belangrijke maatschappelijke, militaire en politieke rol. De 1.400 dossiers die staan beschreven in de nieuwe inventaris bieden een schat aan informatie voor de lokale geschiedenis van honderden dorpen uit het ancien régime (o.a. over molens, hoeves, kastelen,…), naast een massa aan biografische en genealogische data.

05/10/2018 - Onderzoek - Publicaties - Luik - ARA

Aan het eind van de 13e en tijdens de eerste helft van de 14e eeuw braken overal in Europa grote, vaak stedelijke revoltes uit, waarvan de aanstokers aandrongen op “betere” machtsverhoudingen. De toestand werd nog erger toen de spanningen ten top werden gedreven door de hongersnood van 1315-1317, die aan 10 tot 15% van de Noord-Europese bevolking het leven kostte. In De Vrede van Fexhe (1316) en de opstanden in het Prinsbisdom Luik en de Zuidelijke Nederlanden, de 5e uitgave in onze reeks Studies in Belgian History, wordt dit klimaat van rebellie vakkundig gefileerd en geduid.

03/10/2018 - Digitalisering - Namen

Het Rijksarchief blijft volop inzetten op de digitalisering van zijn kaarten en plattegronden. Vijfhonderd kadasterplannen uit de Franse tijd die worden bewaard in het Rijksarchief te Namen zijn voortaan digitaal raadpleegbaar in al onze leeszalen. In totaal kan je in de leeszalen nu al ruim 78.000 digitale kaarten en plattegronden bestuderen.

27/09/2018 - Onderzoek - Archiefbeheer

Sinds 25 mei 2018 is de ‘Algemene Verordening Gegevensbescherming’, beter bekend als de ‘GDPR’, in de Europese Unie van kracht, dus ook in België. Wat verandert er concreet voor het Rijksarchief en voor jou als gebruiker? 

27/09/2018 - Evenementen - CegeSoma
EXPO - Brussel, november 1918. Van oorlog naar vrede?

Sinds 26 september 2018 en nog tot 6 januari 2019 loopt in het Museum BELvue de tentoonstelling Brussel, november 1918, een initiatief van het CegeSoma. De expo wil de laatste oorlogsmaanden en de eerste vredesmaanden in de stad Brussel tot leven wekken. De voorbije jaren stonden de bezettingsjaren centraal in de diverse herdenkingsevenementen. Nu is de tijd rijp om de aandacht te verleggen naar de overgang van oorlog naar vrede.

26/09/2018 - Digitalisering - Bergen

Het Rijksarchief heeft via Cartesius een duizendtal kaarten van het Rijksarchief te Bergen online geplaatst. De rijke kaartencollectie is één van de weinige bestanden van het Rijksarchief te Bergen die de brand van 1940 overleefde.

26/09/2018 - Onderzoek - Inventarisatie - Publicaties - ARA

Het archief van Patrice de Neny (1716-1784), telg uit een oude Ierse adellijke familie, kwam in 1877 in het Algemeen Rijksarchief terecht, maar bleef tot dusver vrij onbekend omdat het ‘verstopt’ zat in de Handschriftenverzameling. Dankzij een aparte inventaris die zopas verscheen, haalden we de Neny uit de vergetelheid.

25/09/2018 - Inventarisatie - Digitalisering - ARA

Het Algemeen Rijksarchief bewaart meer dan 600 eretekens uit de periode van de Eerste Wereldoorlog. Deze getuigenissen van het Belgisch patriottisme tijdens WO I werden gefotografeerd en kunnen voortaan online bekeken worden via de zoekrobot van het Rijksarchief.

14/09/2018 - Inventarisatie - Publicaties - Bergen

Al vijf jaar lang levert het SATURN-project (Selection of Archives and Transfer Under Right coNditions) mooie resultaten op, die een heuse aanwinst betekenen voor de FOD Financiën, het Rijksarchief én de onderzoeksgemeenschap. Eind augustus 2018 werd bijvoorbeeld een bundel gepubliceerd met 17 inventarissen van het archief van de registratiekantoren van het voormalig gerechtelijk arrondissement Bergen. De publicatie vormt een onmisbaar zoekinstrument voor al wie opzoekingen doet naar een erfenisaangifte, een afstand van muurgemeenschap of een onderhandse akte.

29/08/2018 - Inventarisatie - Luik

Het Rijksarchief te Luik bewaart meer dan 700 strekkende meter archief van de voormalige Société des mines et fonderies de zinc de la Vieille-Montagne. Dankzij de Vereniging voor de Valorisatie van Bedrijfsarchieven gaat de inventarisatie van dit bestand binnenkort van start.  

28/08/2018 - Inventarisatie - Publicaties - Luik

Het Rijksarchief te Luik bewaart 282 strekkende meter archief van de gevangenis van Luik (Saint-Léonard, nadien Lantin) uit de periode 1796-2012. Aan de hand van het archief van de griffie, dat nagenoeg volledig bewaard is gebleven, kan de geschiedenis van de gevangenispopulatie worden bestudeerd van het Franse bewind tot heden.

24/08/2018 - Onze gebouwen en leeszalen
Gratis toegang tot de leeszalen: reportages in de Rijksarchieven te Luik en Louvain-la-Neuve

Sinds 1 juni 2018 is de toegang tot de 19 leeszalen van het Rijksarchief gratis. Met deze maatregel willen we ervoor zorgen dat elke burger toegang heeft tot het archief. Onze archiefdiensten beheren documenten van hoven en rechtbanken, parochieregisters, archief van overheidsbesturen, notarissen, de privésector en particulieren. Kortom, een walhalla voor al wie genealogisch of geschiedkundig onderzoek wil voeren! Bekijk de reportages die door lokale televisiezenders in het Luikse en Waals-Brabant werden gedraaid in respectievelijk het Rijksarchief te Luik en het Rijksarchief te Louvain-la-Neuve.

24/08/2018 - Publicaties - ARA

De Studies over de Eerste Wereldoorlog zijn een vaste waarde in het aanbod van het Rijksarchief en nu is ook de eerste titel verschenen in de reeks Studies over de Tweede Wereldoorlog. Beide reeksen nemen zowel de nationale als de regionale en lokale geschiedenis in beschouwing, en bieden ook plaats aan bronnenuitgaven. Heb je een manuscript dat je graag gepubliceerd zou zien? Schreef je net een masterthesis over een van beide oorlogsperiodes? Of heb je als heemkundige een massa informatie vergaard die je graag wil delen? Laat het ons weten.

22/08/2018 - Onderzoek - Digitalisering - ARA

Het Algemeen Rijksarchief bewaart circa 80.000 vreemdelingendossiers die de Vreemdelingenpolitie tussen 1830 en 1890 opende. De fiches die toegang bieden tot deze dossiers zijn dankzij het BRAIN-onderzoeksproject IMMIBEL voortaan doorzoekbaar via de zoekrobot van het Rijksarchief. Online raadpleging van de fiches betekent een grote stap vooruit voor onderzoekers die over migratiegeschiedenis werken, maar ook voor mensen die op zoek zijn naar ontbrekende puzzelstukjes in hun familiegeschiedenis.

06/07/2018 - Inventarisatie - Namen - Saint-Hubert - Luik - Aarlen
Lokaal archief Wallonië: 12 nieuwe inventarissen

De voorbije weken verschenen in het kader van het project Lokaal archief Wallonië verschillende inventarissen van gemeente-archieven in Luxemburg (Assenois, Bande, Lomprez, Saint-Pierre, Sommethonne, Villers-sur-Semois), Namen (Franc-Waret, Natoye, Mohiville, Yvoir) en Luik (Francorchamps, Yernée-Fraineux). Sinds 2010 hebben reeds meer dan 100 plaatselijke besturen in Wallonië zich aangesloten bij het project.

23/06/2018 - Onderzoek - Inventarisatie - Publicaties - ARA

Zopas is de inventaris verschenen van het archief van het Ministerie van Verkeerswezen met betrekking tot stads- en streekvervoer, bewaard in het Algemeen Rijksarchief. Het archief dekt de periode 1842-2003, heeft een omvang van 228 strekkende meter en telt 6.519 inventarisnummers.  Wie interesse heeft voor de geschiedenis van trams en bussen in België, weet waar hij of zij voortaan kan aankloppen!

08/06/2018 - Inventarisatie - Publicaties - Bergen

Het archief van het krijgsauditoraat en de krijgsraad van Henegouwen, bewaard in het Rijksarchief te Bergen, is geïnventariseerd. Het archief ouder dan 100 jaar is vrij raadpleegbaar. Om jongere stukken te raadplegen is toelating vereist van het College van Procureurs-generaal.  

04/06/2018 - Onderzoek - Digitalisering - ARA

Dankzij de afdeling Hedendaagse Archieven van het Algemeen Rijksarchief en de dienst Digitalisering zijn de afgelopen weken wederom enkele bijzonder interessante (deel)bestanden toegevoegd aan onze zoekrobot: de steekkaarten van de soldaten die gewond raakten tijdens WO I, de fotocollecties van het Rode Kruis en de Fotografische Dienst van het Ministerie van Openbare Werken, en als kers op de taart enkele honderden foto's van de Wereldtentoonstelling van 1935.

01/06/2018 - Onze gebouwen en leeszalen
Gratis lezerskaart voor iedereen

Vanaf 1 juni 2018 is de toegang tot de 19 leeszalen van het Rijksarchief gratis. Met deze maatregel willen we de toegankelijkheid van de archieven die we beheren maximaal garanderen. De online raadpleging van archief, ook die van de genealogische bronnen zoals de parochieregisters en de registers van de burgerlijke stand van meer dan 100 jaar oud, blijft gratis. De tarieven voor opzoekingen en reproducties (op afstand) worden daarentegen gevoelig verhoogd. Het nieuwe tarief voor prestaties van het Rijksarchief werd op 25 mei 2018 ondertekend door de staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid en zal eerstdaags worden gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Het tarief was sinds 2011 niet meer aangepast of geïndexeerd. Een aanpassing en afstemming op de werkelijke kosten van bepaalde prestaties drong zich op.

11/05/2018 - Onderzoek - Inventarisatie - Publicaties - ARA

In 2012 werd ruim 110 meter historisch archief van De Post (intussen bpost) overgebracht naar het Algemeen Rijksarchief. De jaarverslagen, dienstnota's, bedrijfsbladen, plannen voor postkantoren, … zijn intussen geïnventariseerd en raadpleegbaar in het Algemeen Rijksarchief. De affiches en kalenders doen ongetwijfeld een belletje rinkelen in het collectieve geheugen van miljoenen Belgen.

08/05/2018 - Onderzoek - Digitalisering - Onze gebouwen en leeszalen - ARA 2 - Joseph Cuvelier

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd grote schade aangericht aan privébezittingen, waarvoor nadien schadevergoeding kon worden aangevraagd. Het Rijksarchief bewaart honderdduizenden van dergelijke oorlogsschadedossiers. Dankzij de digitalisering van één van de toegangen op deze dossiers kan je nu zélf online nagaan of over een bepaalde persoon, gebouw, … een oorlogsschadedossier is bewaard.

04/05/2018 - Onderzoek - Digitalisering
Genealogische bronnen: 32.752.512 pagina’s online!

De afgelopen maanden werd hard gewerkt aan een grootschalige update van de genealogische bronnen die via de zoekrobot van het Rijksarchief online raadpleegbaar zijn. Het resultaat?
- 27.857 parochieregisters online, goed voor 5.716.056 pagina’s
- 26.275 registers van de burgerlijke stand online, goed voor 27.039.456 pagina’s

03/04/2018 - Onderzoek - Inventarisatie - Publicaties - ARA

De passie van koning Leopold III voor natuurwetenschappen en etnologie én voor fotografie en film leidde in 1956 tot de oprichting van de vzw Wetenschappelijke Internationale Stichting. Een film uit 1958 over de Congolese fauna en flora en over de leefgewoonten van de inlandse bevolking mag tot de belangrijkste realisaties van de vzw worden gerekend. De inventaris van het archief van de vzw, zopas verschenen, beschrijft onder meer heel wat stukken over de genese van deze film.

06/02/2018 - Onderzoek - Digitalisering - Onze gebouwen en leeszalen - Divers

Het Rijksarchief biedt via zijn online zoekrobotten gratis toegang tot miljoenen gedigitaliseerde archiefdocumenten: een rijk aanbod aan genealogische bronnen, maar ook archieven over de Eerste Wereldoorlog, 38.000 zegelafgietsels, historische kadasterplannen, … Even belangrijk is het om goed te beseffen wat nog niet online beschikbaar is. Wie enkel online zoekt in de meer dan 330 km archief die het Rijksarchief bewaart, mist een groot deel van de koek.

05/02/2018 - Inventarisatie - Archiefbeheer - Publicaties - Aanwinsten - Hasselt - Antwerpen-Beveren

In het kader van het SATURN-project is recent een nieuwe reeks archieven van registratiekantoren beschreven en raadpleegbaar gemaakt: de archieven van de registratiekantoren van Borgloon, Bree, Maasmechelen, Beringen, Boom, Kapellen, Brasschaat, Geel en Herentals. Registratiekantoren staan in voor het waarborgen van het registratie- en successierecht, op basis van erfenisaangiften. Hun archief biedt een unieke inkijk in de levensloop van onroerende goederen.

15/01/2018 - Onderzoek

Notarisakten worden niet louter opgevraagd als bewijsstuk. Genealogen kunnen via onder meer notarisakten hun stamboom uitbouwen tot een familiegeschiedenis met een rijke historische context. Lees meer over de raadplegingsvoorwaarden en de onderzoeksmogelijkheden van notariaatsarchief.

10/01/2018 - Onze gebouwen en leeszalen - Divers - Oorlogsslachtoffers - ARA
Het Rijksarchief verwelkomt de Dienst Archief Oorlogsslachtoffers

Op 8 september 2017 zette de Ministerraad het licht op groen voor de overheveling, op 1 januari 2018, van de opdrachten van Directie-generaal (DG) Oorlogsslachtoffers naar de Federale Pensioendienst en naar het Algemeen Rijksarchief. De toekenning van rechten is de bevoegdheid geworden van de Federale Pensioendienst; en het luik ‘Archieven en documentatie’ valt voortaan onder de verantwoordelijkheid van het Algemeen Rijksarchief, onder de nieuwe naam Dienst Archief Oorlogsslachtoffers. Het Rijksarchief is verheugd dat door de integratie van deze archiefdienst de Belgische archieven over beide wereldoorlogen verder bijeen worden gebracht en kijkt alvast uit naar de samenwerking met de nieuwe collega’s! Lees meer over de Dienst Archief Oorlogsslachtoffers.

30/11/2017 - Divers - ARA

Het Algemeen Rijksarchief bewaart het belangrijkste archiefbestand waarmee de (familie)geschiedenis van de Belgische vluchtelingen in Engeland tijdens WO I kan worden gevolgd: het Central register of (belgian) war refugees. Logisch dat we meewerkten aan de virtuele tentoonstelling van het Amsab-ISG over dit onderwerp.

27/10/2017 - Publicaties - Namen - Saint-Hubert - Eupen - Luik - Doornik - Bergen - Louvain-la-Neuve - ARA 2 - Joseph Cuvelier - Aarlen - Brussel - ARA

In 2017 werd de 500e verjaardag van de protestantse Reformatie herdacht. Naar aanleiding hiervan hebben het Algemeen Rijksarchief en het Waals Erfgoedinstituut samen een boek uitgebracht over het protestants patrimonium in Wallonië. De publicatie is te koop vanaf 18 december 2017.

01/09/2017 - Onze gebouwen en leeszalen - Brussel

Het Rijksarchief te Brussel is verhuisd naar een groter en moderner gebouw. Op 1 september openen de deuren van de nieuwe locatie in Vorst en verandert de naam in kortweg ‘Rijksarchief te Brussel’. Het nieuwe adres? Luttrebruglaan 74, 1190 Vorst. Wees welkom!

09/06/2017 - Archiefbeheer

Eind maart 2017 werd een wetswijziging goedgekeurd inzake de organisatie van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. In de nieuwe wettekst zijn diverse bepalingen i.v.m. het archief van deze diensten opgenomen. Er wordt onder meer voorzien in een verlenging van de termijn waarin de Veiligheid van de Staat haar archief moet overbrengen naar het Rijksarchief, wat het Rijksarchief betreurt. Maar er zijn vanuit archiefperspectief ook positieve signalen op te vangen in dit dossier.

07/12/2016 - Publicaties - ARA 2 - Joseph Cuvelier - ARA

De bronnen met betrekking tot het Jodendom en de Joodse bevolking in België zijn nagenoeg ontelbaar. Jammer genoeg zijn ze weinig gekend en verspreid over een groot aantal private en publieke (archief)instellingen. De publicatie van een bronnengids over het Jodendom en de Joodse gemeenschap in België, 19de-21ste eeuw, vult deze lacune eindelijk op. Met meer dan 1.000 beschrijvingsfiches van beschikbare archiefbestanden is het een onmisbaar werkinstrument geworden voor al wie onderzoek doet naar of geïnteresseerd is in de geschiedenis van de Joden en het Jodendom in België.

04/10/2016 - Publicaties

U bent nieuwsgierig naar de geschiedenis van uw huis of van ander privévastgoed? In september 2016 verscheen een boek van Laurence Druez, werkleidster bij het Rijksarchief te Luik, dat onderzoekers die de geschiedenis van een woning willen achterhalen wegwijs maakt in de talloze bronnen die in dit verband worden bewaard, onder meer bij het Rijksarchief.

Blijf op de hoogte
Schrijf u in op onze nieuwsbrief:

Volg ons op Facebook en Youtube!
Facebook
Youtube
Doe een gift
U wil het Rijksarchief steunen?
Klik hier om een gift te doen.
www.belspo.be www.belgium.be e-Procurement