Het Rijksarchief in België schaart zich achter een reeks recente statements van de International Council on Archives (ICA). De bescherming van archieven – fysiek én digitaal – is immers een gedeelde verantwoordelijkheid die landsgrenzen overstijgt.
Digitale rechten als fundament voor de toekomst
De ICA ondertekende recent het Statement on Digital Rights for Protecting Memory Institutions Online. Deze verklaring onderstreept dat archiefinstellingen ook in het digitale tijdperk hun kerntaken moeten kunnen blijven vervullen.
Archieven spelen een cruciale rol in het bewaren van ons documentair erfgoed, het ondersteunen van transparantie en het mogelijk maken van onderzoek. Nu steeds meer informatie digitaal wordt gecreëerd en beheerd, is het essentieel dat archiefinstellingen over het juridische en praktische kader beschikken om hun opdracht voort te zetten.
HetDe Digital Rights Statement formuleert vier fundamentele rechten voor geheugeninstellingen:
- Het recht om Digital Materials te verwerven
- Het recht om Digital Materials te bewaren
- Het recht om gecontroleerde toegang te verlenen tot Digital Materials
- Het recht om samen te werken met andere geheugeninstellingen
Deze rechten vormen de basis om digitale archieven duurzaam te beheren en toegankelijk te houden voor huidige en toekomstige generaties.
Solidariteit met archivarissen in conflictgebieden
Daarnaast keurde de ICA een statement goed ter ondersteuning van Palestijnse archivarissen en archiefinstellingen. Daarin wordt bezorgdheid geuit over de vernietiging van archief- en cultureel erfgoed, en wordt het belang benadrukt van archieven voor collectief geheugen, verantwoording en mensenrechten.
De verklaring roept op tot respect voor internationale juridische kaders die cultureel erfgoed beschermen, en tot solidariteit met professionals die onder moeilijke omstandigheden hun werk blijven doen.
Bescherming van erfgoed in tijden van escalerende geopolitieke spanningen
De organisatie benadrukt het belang van het respecteren van het internationaal humanitair recht en bestaande conventies die cultureel erfgoed beschermen in tijden van gewapend conflict. Archieven zijn immers niet alleen bewaarplaatsen van het verleden, maar ook essentiële bronnen voor rechtvaardigheid en reconstructie na conflicten.
Een gedeelde verantwoordelijkheid
In een wereld waarin informatie steeds kwetsbaarder wordt, onderstrepen deze statements het belang van samenwerking, rechtsbescherming en solidariteit om het collectieve geheugen veilig te stellen.
