Het Rijksarchief Gent en de UGent nodigen je uit om het criminele pad op te gaan. Download de wandelbrochure True crime in Gent en waag je aan een wandeling van 3,5 km langs moordzaken, verboden praktijken en opmerkelijke rechtszaken uit de Gentse geschiedenis. Geen fictie of sensatieverhalen, maar waargebeurde feiten uit authentieke dossiers die tonen hoe misdaad en samenleving nauw met elkaar verweven zijn.
Je ontdekt onder meer het verhaal van een kunstroof in het Museum voor Schone Kunsten en het gebruik van de eerste vingerafdruktechnieken om de dader op te sporen. Je maakt kennis met de Nederlandse ‘Jack the Ripper’, die in 1898 twee vrouwen vermoordde in een herberg aan de Plateaustraat. En je hoort over een bende die na de Eerste Wereldoorlog een hele regio terroriseerde, maar ook over een keukenmeid die na de oorlog een Duitse ober verborgen hield.
Een sociale geschiedenis
True crime in Gent toont hoe armoede en ongelijkheid mensen soms tot criminaliteit dreven. Vlak na de Eerste Wereldoorlog pleegde de bende Van Hoe & Verstuyft tientallen misdrijven in het Meetjesland, waaronder 14 moorden. De bende bestond vooral uit arme landarbeiders die in een tijd van honger en werkloosheid hun toevlucht zochten tot diefstal en extreem geweld.
Je ontdekt ook hoe wetten en moraal door de tijd heen veranderen. Zo werd in 1886 de socialistische voorman Edward Anseele veroordeeld omdat hij koning Leopold II een “volksmoordenaar” noemde.
Ook klasse, geslacht en sociale positie konden een grote rol spelen. Neem de Nederkouter. In 1937 kocht een bakker er een rubberen slang om de zwangerschap van zijn vrouw af te breken. Het koppel kon zich geen derde kind veroorloven. De abortus liep bijna faliekant af.
Wat zou jij gedaan hebben?
Elk verhaal is verbonden met een concrete plek in de stad. Plekken die je kent, maar waar je na deze wandeling anders naar zult kijken.
En onderweg dringt zich onvermijdelijk de vraag op: wat zou jij hebben gedaan?
Stel: je bent een arme dagloner in 1891, en je ontdekt dat een verlaten adellijke woning vol zit met wijn en eten en kostbaarheden. Wat doe je? Misschien precies wat Frans Masquelier (bijgenaamd "de Katte") en zijn kameraden deden: ze braken in, feestten alsof ze koningen waren, sliepen in het bed van de barones en deden grappend alsof ze aan de bel trokken “voor onze meid of onze domestique te roepen”.
Praktisch
Je kan de wandelbrochure True Crime in Gent hier gratis downloaden. De wandeling is ook beschikbaar in de IZI travel app .
- Vertrekpunt: Sint-Baafsplein (voor de kathedraal)
- Lengte: 3,5 km (ook in omgekeerde richting te wandelen)
- Duur: ongeveer 2 uur (inclusief stops bij elke locatie)
Elk verhaal heeft een leestijd van ongeveer vijf minuten. Daarbij krijg je exclusief inzage in historische foto’s van de plaatsdelict, authentieke liefdesbrieven en gecensureerde cinema-affiches. Op oude foto’s kan je de Gentse straten uit de 19de eeuw vergelijken met wat je nu ziet.
De publicatie
- Laura Nys, Paul Drossens & An Vandenberghe (met medewerking van Lisa Michiels en Lara Ergül Claeys). True crime in Gent. Wandel langs 13 waargebeurde misdaadverhalen (ePDF), educatief dossier nr. 304, publicatie nummer 6645, Algemeen Rijksarchief in België, 2026.
Met dank aan
Deze wandeling kwam tot stand in het kader van het project OUTLAW (2022‑2026). Het gaat om een samenwerking tussen het Rijksarchief Gent en de vakgroep geschiedenis van de UGent, met financiering van BELSPO en het Facultair Onderzoeksfonds Letteren en Wijsbegeerte van de UGent. UGent-studenten Lisa Michiels en Lara Ergül Claeys selecteerden de dossiers en deden voorbereidend onderzoek tijdens hun stage publieksgeschiedenis.
