Deze nieuwe, verrijkte editie van de archiefgids over de archieven betreffende de geschiedenis van metissen werpt licht op een complex archieflandschap en komt tegemoet aan een grote vraag naar informatie over afkomst en familiegeschiedenis.
Sinds 1 september 2019 doet het Rijksarchief uitgebreid onderzoek naar de geschiedenis van metissen die geboren zijn tijdens de Belgische kolonisatie in Congo (1885-1960), Rwanda en Burundi (1916-1962). Veel kinderen van Euro-Afrikaanse afkomst werden toen van hun familie gescheiden en in religieuze instellingen geplaatst, waarna sommigen naar Europa of Noord-Amerika werden overgebracht, waar ze opgroeiden in pleeggezinnen, adoptiegezinnen of instellingen.
Een van de belangrijkste doelstellingen van dit onderzoeksproject is dan ook het in kaart brengen van de archieven waarmee hun individuele en collectieve levensloop kan worden gereconstrueerd, aangezien veel metissen, evenals hun naasten en nakomelingen, nog steeds op zoek zijn naar informatie over hun afkomst. De ontsluiting van het archief komt tegemoet aan een belangrijke maatschappelijke vraag: sinds eind 2019 zijn 590 aanvragen voor afkomstonderzoek ingediend door metissen die in België, elders in Europa of Noord-Amerika wonen, maar ook in de huidige republieken Congo, Rwanda en Burundi.
Op 26 september 2025 organiseerde het project “Resolutie Metissen” zijn derde ontmoetingsdag voor onderzoekers en andere betrokkenen. Het evenement vond plaats in het CegeSoma in Brussel en trok 80 deelnemers aan ter plaatse. Een honderdtal belangstellenden volgden alles live vanuit het cultureel centrum Texaf Bilembo in Kinshasa, op initiatief van de Belgische ambassade in de DRC.
Bij deze gelegenheid werd de tweede, herziene en uitgebreide editie gepubliceerd van de zoekwijzer Zoeken naar archieven over metissen en hun familiegeschiedenis. Dit werkstuk van ongeveer vijftig pagina's belicht een vaak complex archieflandschap en geeft een overzicht van de belangrijkste geïdentificeerde collecties, samengebracht in twee delen: enerzijds de overheidsarchieven van het koloniale bestuur en andere instanties, en anderzijds privéarchieven, met name die van filantropische of adoptieverenigingen. De zoekwijzer geeft ook een gedetailleerde beschrijving van de wet van 21 maart 2023, die de toegang vergemakkelijkt tot archiefdocumenten die nodig zijn voor het herenigen van gezinnen die gedwongen gescheiden werden. De nieuwe bronnen die sinds 2023 (eerste editie) zijn gevonden, zijn erin opgenomen, evenals een onderzoekstraject om lezers te begeleiden bij het zoeken naar de gewenste informatie.
Het projectteam zet zijn werk voort om in 2026 aan de Kamer van Volksvertegenwoordigers een geschiedkundig verslag voor te leggen waarin het beleid en de praktijken van België ten aanzien van de metissen, en hun sociale en juridische realiteit, zowel in Afrika als in Europa, worden geanalyseerd.
