De beraadslagingsregisters vormen een waardevolle bron van informatie over het gemeentelijk bestuur. Ze maken het mogelijk om de politieke, sociale en economische geschiedenis van een gemeente te reconstrueren en zijn dan ook een onmisbaar hulpmiddel voor onderzoekers, genealogen en geschiedenisliefhebbers.
Sinds kort zijn 115.000 pagina's uit deze registers online te raadplegen via AGATHA. Een eerste reeks heeft betrekking op 62 voormalige gemeenten van de provincie Luxemburg en enkele gemeenten van de provincie Namen. De collectie omvat registers uit de 19de en de 20ste eeuw, tot aan het interbellum.
De digitalisering gaat door om de toegang tot deze belangrijke bron voor de lokale geschiedenis en de studie van de ontwikkeling van het betrokken grondgebied verder uit te breiden.
Alleen de registers met raadsbesluiten die in het Rijksarchief worden bewaard, komen in aanmerking voor digitalisering. Hun aantal is aanzienlijk toegenomen sinds de start van het project ‘Lokaal archief Wallonië’ in 2010. Dit project helpt gemeenten bij het organiseren van de overbrenging van hun archieven naar het Rijksarchief.
Enkele voorbeelden van de inhoud van deze beraadslagingsregisters:
1. Het beheer van een plattelands- en landbouwgemeenschap
- Gemeentelijke bezittingen: beraadslagingen over de verdeling of verhuur van gemeentelijke voorzieningen en over het beheer en bosbouwwerkzaamheden.
- De buurtwegen: besluiten over de aanleg, verbreding of het onderhoud van paden en wegen.
- De aanstelling van veldwachters.
- Landbouw: opwaardering van het vee, politiemaatregelen met betrekking tot epidemieën en de bestrijding van ongedierte, en contracten voor het bewaken van gemeenschappelijke kuddes.
2. De industriële ontplooiing, de infrastructuur en de oorlogsperiodes
- Industriële vestigingen: vergunningen en onderzoeken naar de voor- en nadelen van de opening van steengroeven, molens, leerlooierijen of smederijen.
- De ontwikkeling van de infrastructuur: de elektrificatie van de dorpskernen en vervolgens de afgelegen gebieden, de aanleg van riolering, de bouw van openbare fonteinen en vervolgens waterleidingnetten, de invoering van plaatselijk vervoer en de opkomst van de telefoon.
- De oorlogen: de registers die tussen 1914 en 1918 werden bijgehouden getuigen van het dagelijks leven tijdens de bezetting, met rantsoenering, de oprichting van lokale hulpcomités en de dekking van uitzonderlijke uitgaven in verband met de oorlog.
3. Onderwijs en godsdienst
- Scholen: de organisatie ervan, de benoeming van onderwijzers en onderwijzeressen, de bouw en vervolgens de verbetering van de gebouwen.
- Eredienst: de gemeenteraad oefent toezicht uit op de kerkfabrieken en grijpt rechtstreeks in bij de bouw en het onderhoud van kerken en pastorieën.
4. Het politieke leven
De registers bevatten de notulen van de beëdiging van raadsleden, schepenen en de burgemeester. De oudere registers geven in veel gevallen inzicht in de discussies die op lokaal niveau hebben plaatsgevonden en in de ups en downs van het lokale politieke leven.
Hoe kan je deze registers raadplegen?
- Ga naar AGATHA en selecteer ‘Archiefinventarissen’.
- Filter in ‘Rubriek’ op ‘P1 - Gemeenten’ en schakel ‘Bevat gedigitaliseerde bestanddelen’ in.
- Je vindt de registers telkens in het eerste hoofdstuk van elke inventaris, onder ‘Algemeen’. Klik vervolgens op het oogje en volg de instructies.
- Opgelet: om de scans te kunnen zien, moet je ingelogd zijn (of eerst een account aanmaken als het je eerste keer op AGATHA is).






