Historische wegen spelen een belangrijke oriënterende rol in het landschap. Hun netwerk is het resultaat van een interactie tussen natuurlijke condities en sociale factoren. Als verbindingen voor vervoer van personen en goederen bepalen ze mee ontwikkelingen op economisch, sociaal, politiek en cultureel vlak. Bovendien vormt het wegennet een gelaagd en dynamisch gegeven dat evolueert onder invloed van machtscentra, handelsstromen, devotionele activiteiten, bouw- en transporttechnieken, militair-strategische belangen, …

Tijdens deze studiedag bewandelen we niet enkel nog herkenbare en typische wegen, zoals Romeinse heirbanen en 18de-eeuwse steenwegen, maar verkennen we ook middeleeuwse routes en vroegmoderne drift- en schaapwegen. Als kompas hanteren we inzichten uit onder meer archeologische vondsten, tolrekeningen, kaartmateriaal en schepenregisters.

Een waaier aan experts belicht bronnen, concepten en benaderingen die inzicht bieden in de ontwikkeling en het gebruik van het historisch wegennet. De lezingen laten een breed publiek op een toegankelijke en inspirerende manier kennismaken met de studie van transportinfrastructuur over land en het beheer van wegen in het verleden. Een kritische reflectie op de diverse benaderingen van de sprekers en een rondetafelgesprek sluiten de studiedag af.

Programma

10.30u     Verwelkoming

10.35u     Leiden alle heerwegen  naar Rome? Hoe archeologie en historische geografie helpen om het Romeinse
                wegennet in onze regio te lezen – Walter Sevenants, Triharch Onderzoek & Advies

11.20u     Wegennet en handelsuitwisselingen. De bijdragevan tarieven, tolrekeningen en andere
                bronnen (13^de-16^de eeuw) – Jean-Marie Yante, professor-emeritus Université Catholique
                de Louvain

12.00u     Broodjeslunch

13.00u     Prekadastrale bronnen uit de vroegmoderne periode. Typologie en bruikbaarheid voor het onderzoek
                naar het wegennet – Pieter Beyls, classicus en archivaris

13.25u     Over beleyden en schapenbanen tijdens het Ancien Regime – Edgard Van Droogenbroeck,
                Bodegemse Kulturele Werkgemeenschap

13.45u     300 jaar Ferraris: de Ferrariskaarten als bron voor wandelroutes en onderzoek – Viggo Van Wesemael,
                Histories vzw en Frederik François, Heemkundige Kring Huldenberg

14.10u     Conclusies en rondetafelgesprek – Bruno Blondé, Universiteit Antwerpen

Inschrijvingen

De studiedag is volzet. Je kan je wel nog inschrijven op de wachtlijst. Als er een plaats vrijkomt, ontvang je een mailtje.

Sprekers

Walter Sevenants is adviseur erfgoed en bestuurder van Triharch Onderzoek & Advies bv. Na zijn licenties Oudheidkunde en Kunstgeschiedenis (KULeuven) schoolde zich bij in o.a. Stedenbouw en Ruimtelijke Planning aan de EHBrussel en Erfgoedstudies aan de UAntwerpen. Hij is voorzitter van de gemeentelijke erfgoedcommissie Kortenberg, bestuurslid van Erfgoedhuis Kortenberg vzw en mede-auteur van het archeologische syntheseonderzoek over het Romeins wegennet in Vlaanderen.

Jean-Marie Yante is historicus en econoom, emeritus hoogleraar aan de Université Catholique de Louvain en voormalig universitair hoofddocent aan de Universiteit van Luxemburg. Hij is erelid van de Koninklijke Commissie voor Geschiedenis en secretaris-generaal van het Centrum voor Onderzoek naar Middeleeuwse Internationale Handel (CRECIM) in Troyes. Zijn werk richt zich voornamelijk op de economische en sociale geschiedenis van de late middeleeuwen en het begin van de moderne tijd, met name op de wegeninfrastructuur, het gebruik ervan en internationale handelsroutes.

Pieter Beyls is classicus en archivaris. Hij was betrokken bij cartografische studies: landboekenproject Oost-Vlaanderen (2012-2020, 8 publicaties), kaartboeken abdij Herkenrode (2013), kasselrijkaart Oudenaarde (2018), cartograaf Philips de Dijn (2018). In zijn lezingen en publicaties behandelt hij vroegmoderne belastingsystemen, lokale archiefvorming, landmeetkunde en prekadastrale kaarten.

Edgard Van Droogenbroek is al sinds zijn jeugd gepassioneerd door geschiedenis en erfgoed. Van stamboomonderzoek en familiekunde over paleografie tot lokale studies over Sint-Martens-Bodegem in vroegere tijden. Ook zijn actieve inzet is al even divers: molenaar op de Tissenhovemolen te Mater,  bezieler van het Protestants Historisch Museum in Horebeke, oprichter van een verenging voor familiekunde in Oudenaard en secretaris van de Bodegemse Kulturele Werkgemeenschap.

Frederik François, auteur van de Ferraris-wandelgids, is historicus (KULeuven, Lehigh University). Als voormalig gemeenteraadslid en als medewerker van de Heemkundige Kring Huldenberg zet hij zich in voor lokaal erfgoed en geschiedenis door publicaties, lezingen, wandelingen...

Viggo Van Wesemael is (publieks)historicus. Als projectmedewerker bij Histories begeleidde het Ferrarisproject i.s.m. Lannoo, KBR en het NGI. Zijn expertise ligt in burgerwetenschappelijke erfgoedprojecten, co-creatie en participatie, en historisch bronnenonderzoek voor erfgoedvrijwilligers. Hij is ook zelf actief als vrijwilliger bij Netwerk voor hedendaagse film in Aalst.

Bruno Blondé is verbonden aan het Centrum voor Stadsgeschiedenis en het Urban Studies Institute van de Universiteit Antwerpen. Zijn belangrijkste onderzoeksvelden zijn de geschiedenis van economische groei en sociale ongelijkheid, de stadsgeschiedenis, geschiedenis van materiële cultuur en verbruik in de vroegmoderne Lage Landen.